Sürücü belgesi almak isteyen sürücü adayı, milli eğitim bakanlığınca yetkilendirilen bir sürücü kursuna baş vurarak kullanmak istediği araç tipine göre eğitim almak ve aldığı bu eğitimin yeterliliğini sınavlar ile belgelendirmek zorundadır. Sürücü adayına verilen eğitimin sonunda başarılı olanlar sertifika almaya hak kazanırlar ve alınan bu sertifika ilçe emniyet müdürlüğü tarafından sürücü belgesi ile değiştirilmektedir.
| Ehliyet Sınıfı | Kullanacağı araç | Tecrübe | Kapsadığı Sınıflar | Yaş Şartı | Süre |
| M | Motorlu Bisiklet | – | 16 | 10 Yıl | |
| A1 | 11 KW’yı geçmeyen motosiklet | – | 16 | 10 Yıl | |
| A2 | 35 KW’yı geçmeyen motosiklet | – | M-A1 | 18 | 10 Yıl |
| A | 35 KW’yı geçen motosiklet | En az 2 yıllık A2,24 yaş üzeri kişilerde tecrübe aranmaz. | M-A1-A2 | 20 | 10 Yıl |
| B1 | 4 tekerlekli motosiklet | – | M | 16 | 10 Yıl |
| B | Otomobil – Kamyonet | – | M-B1-F | 18 | 10 Yıl |
| BE | Römorklu Otomobil – Kamyonet | B | M-B1-B-F | 18 | 10 Yıl |
| C1 | 7500 Kg’a kadar kamyon ve çekici | B | M-B1-B-F | 18 | 5 Yıl |
| C1E | 12000 Kg’ kadar kamyon ve çekici | C1 | M-B-BE-B1-C1-F | 18 | 5 Yıl |
| C | Kamyon ve Çekici | B | M-B-B1-C1-F | 21 | 5 Yıl |
| CE | Römorklu Kamyon ve Çekici | C | M-B-BE-B1-C-C1-C1E-F | 21 | 5 Yıl |
| D1 | Minibüs | B | M-B-B1-F | 21 | 5 Yıl |
| D1E | Römorklu Minibüs | D1 | M-B-BE-B1-D1-F | 21 | 5 Yıl |
| D | Minübüs ve Otobüs | B | M-B-BE-B1-D1-F | 24 | 5 Yıl |
| DE | Römorklu Minibüs ve Otobüs | D | M-B-BE-B1-D-D1-D1E-F | 24 | 5 Yıl |
| F | Traktör | – | M | 18 | 10 Yıl |
| G | İş Makinası | – | M | 18 | 10 Yıl |
EHLİYET ALMAK İÇİN GEREKEN EVRAKLAR BELGELER
SÜRÜCÜ KURSUNA KAYIT OLMAK İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR BELGELER
A- Yaş şartı
B- Öğrenim şartları
C- Sağlık şartları
D- Eğitim ve Sınav şartları
E- Hükümlü Olmamaları şartları
F- Aynı Sınıf Sürücü Belgesinin bulunmaması veya belgelerinin geri alınmamış bulunmaları şartı
İçişleri Bakanlığı, sürücülerin merakla beklediği ‘Karayolları Trafik Yönetmeliği’ değişikliğini yaptı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğe göre ehliyetler 10 yılda bir yenilenecek. AB uyumlu yeni sürücü belgesi koşullarına yapılan düzenlemede M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri ise 5 yıl geçerli olacak. Belgelerin yenilenmesi işlemleri belge sahibinin herhangi bir trafik tescil kuruluşuna veya dış temsilciliklerimize müracaat etmesi suretiyle yapılacak. Ehliyetlerin yenilenmesinde sürücüler 10 yılda bir sağlık raporu almak zorunda.
İçişleri Bakanlığı’nın hazırladığı Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenleme ile sürücü belgelerinin geçerlilik süresi 5 ve 10 yılla sınırlandırıldı. M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri ise 5 yıl geçerli olacak. Belgelerin yenilenmesi işlemleri belge sahibinin herhangi bir trafik tescil kuruluşuna veya dış temsilciliklerimize müracaat etmesi suretiyle yapılacak.
Müracaat sırasında Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik’te belirlenen sağlık şartlarını taşımaları kapsamında sağlık raporu istenecek. Bu şekilde yenilenen sürücü belgeleri için harç alınmayacak. Yenileme müracaatı sırasında eski Sürücü belgesi geri alınacak. Müracaatı tamamlananlara sürücü belgeleri teslim edilinceye kadar araç kullanabilmeleri için 15 gün süreyle geçerli olmak üzere ‘Sürücü Belgesi Yerine Geçen Geçici Belge’ verilecek.
YABANCI BELGEYLE 1 YIL ARAÇ KULLANILABİLECEK
Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile Türkiye’de araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar şu şekilde belirlendi: “Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 1 yıl süreyle araç kullanılabilir. Altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları zorunludur. Bir yılın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.”
SAĞLIK ENGELSE, ehliyet GERİ ALINACAK
Sürücü belgesi sahibi kişide sağlığı bakımından sürücülüğe engel aşikâr bir değişikliğin görülmesi ve tespiti halinde, trafik görevlilerince sürücü belgesi geçici olarak geri alacak. Ehliyeti geri alınan kişinin ‘sürücü olur’ sağlık raporu alması sağlanacak. Sürücü belgeleri geçici olarak geri alınan kişilerin Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılan muayeneleri sonucunda düzenlenen sağlık raporuna göre işlem yapılacak. Gerekli sağlık şartları sağlanmadıkça bu kişilere sürücü belgeleri iade edilmeyecek. Sağlık şartları bakımından sürücülüğe engel bir halinin olmadığı veya mevcut olan bu halin bilahare ortadan kalktığı sağlık raporuyla tespit edildiği takdirde, sürücü belgesi kişiye iade edilecek.
ÖLÜM HALİNDE…
Sürücü belgesi sahibinin öldüğünün tespiti halinde, Emniyet Genel Müdürlüğü ya da bağlı trafik tescil kuruluşlarınca bilgisayar kayıtlarına şerh konularak sürücü belgesi iptal edilecek. Sürücü belgesi sahibinin öldüğünün tespiti Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden elektronik ortamda da yapılabilecek.
Sürücü belgeleri yeniden düzenlenecek. Belgelerin içeriği, üzerinde bulunacak güvenlik unsurları ve fiziksel özellikleri Maliye Bakanlığı ile Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca belirlenecek.
Sürücülerin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığı solunum havası, tükürük veya benzeri biyolojik örnekler üzerinden teknik cihazla tespit edilecek. Tespit işlemi tek kullanımlık test kitleri ile yapılacak. Bu kitlerle beraber tarih, saat, ölçüm sonucu ve cihaza ait seri numarasını gösterir çıktı verebilen test cihazları da kullanılabilecek. Talep halinde test sonuç çıktısının bir nüshası sürücüye verilecek. Tespit için aranacak olan eşik değerleri, Adalet Bakanlığı (Adli Tıp Kurumu) ve Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığınca müştereken belirlenecek.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar şu şekilde sıralandı: “Yaralı veya acil hastaların taşınması ve bunlara ilk ve acil yardımın yapılması için kullanılan ambulans ve özel amaçlı taşıtlarla, yaralı ve acil hasta taşıyan diğer araçlar. Organ ve doku nakil araçları. İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları. Sanık veya suçluları takip eden veya genel güvenlik ve asayiş için olay yerine giden zabıta araçları. Trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacıyla olay veya kaza yerine giden trafik hizmetlerine ait araçlar. Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi araçları ile acil müdahale gerektiren çalışmalarda görevli araçlar. Afet ve acil durum hâllerinde afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlar. Hizmetin devamı süresince koruma araçları ile korunan araçlar.”
TRAFİK CEZALARI KREDİ KARTI İLE ÖDENEBİLECEK
Trafik idarî para cezaları; Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, vergi dairelerine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen banka ve PTT aracılığı ile ödenebilecek. Trafik idari para cezaları kredi kartı ile de ödenebilecek. Bankalar ile PTT tarafından tahsil edilen paralar ile kredi kartı ile yapılan tahsilâtın muhasebe birimi hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenecek. Trafik idari para cezalarının tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekiyor. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay faiz 5 faiz uygulanacak. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınacak. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemeyecek. Trafik idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde; dörtte bir oranında indirim yapılacak. Cezaya muhatap olanın ekonomik durumunun müsait olmaması ve 1 (bir) ay içerisinde ilgili vergi dairesine müracaat etmesi halinde, vergi dairesince ilk taksiti peşin, kalan üç taksiti de bir yıl içinde ve dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilecek. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi durumunda idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilebilecek.
Ehliyetler AB ile uyumlu hale getiriliyor. Bir ömür boyu tek bir ehliyetle araç kullanma dönemi sona eriyor. Sınav formatının da değişeceği düzenlemeyle birlikte ehliyetin şekil de değiştirecek.
Sürücü kurslarına Milli Eğitim Bakanlığının (M.E.B.) gönderdiği yazıda yeni Karayolları Trafik Yönetmeliği hazırlanan taslakta :
Ehliyetlere süre kısıtlaması geliyor
1997 öncesi ilkokul mezunlarına ehliyet hakkı
Ehliyet çeşidi artıyor
Trafik Kanunun’da değişiklik öngören yasa teklifinde , ilköğretimin
8 yıl olmasından önce (1997) ilkokul diploması olanlarada ehliyet sahibi olma hakkı tanınması gibi düzenlemeler yapılması öngörüldü
Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile Türkiye’de araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar şu şekilde belirlendi: “Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 1 yıl süreyle araç kullanılabilir. Altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları zorunludur. Bir yılın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.”
Karayolları Trafik Yönetmeliği Resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Resmi Gazete ‘de yayımlanan yeni yönetmelik sürücü kurslarına ilk defa başvuracaklar için 2 yıllık stajyerlik şartı getirdi. Sürücü kursuna başvuran, yazılı ve direksiyon sınavlarında başarılı olan kursiyer, 2 yıl süreyle stajyer sayılacak.
Her adayın 75 ceza puan hakkı bulunacak, Aday, 0,20 promil alkollü yakalanması, kırmızı ışığı ihlal etmesi, sağa dönüşlerde yayaya yol verme kuralını üç kez ihlal etmesi halinde 75 ceza puanını doldurmuş olacak. 2 yıl süre içerisinde ceza puan hakkını dolduran adayın geçici ehliyeti iptal edilecek ve bu kişilerin ehliyet almak için yeniden sürücü kursuna müracaat etmesi gerekicek. Aday, kurstan önce psikoteknik testine tabi tutulacak.
Yönetmelikle şu anda verilen 9 ehliyet sınıfı 18’e yükseldi. Otomobil, motosiklet gibi küçük ehliyetler 10, otobüs, kamyon gibi büyük ehliyetler 5 yılda bir değiştirilecek.
Ülkedeki 24 milyonun üzerinde ehliyeti olan vatandaşlar 1 Ocak 2016’dan itibaren ehliyetlerini 15 lira karşılığında yenileyecek.
Sürücü belgesi sahibi kişide sağlığı bakımından sürücülüğe engel aşikâr bir değişikliğin görülmesi ve tespiti halinde, trafik görevlilerince sürücü belgesi geçici olarak geri alacak. Ehliyeti geri alınan kişinin ‘sürücü olur’ sağlık raporu alması sağlanacak. Sürücü belgeleri geçici olarak geri alınan kişilerin Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılan muayeneleri sonucunda düzenlenen sağlık raporuna göre işlem yapılacak.
Gerekli sağlık şartları sağlanmadıkça bu kişilere sürücü belgeleri iade edilmeyecek. Sağlık şartları bakımından sürücülüğe engel bir halinin olmadığı veya mevcut olan bu halin bilahare ortadan kalktığı sağlık raporuyla tespit edildiği takdirde, sürücü belgesi kişiye iade edilecek.
Motorlu taşıt sürücü sertifikası alanların sürücü belgelerinin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, basımı ve ilgililerine teslimi işlemleri bu amaçla kurulan elektronik sistem üzerinden temin edilen bilgiler esas alınmak suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılır. Kişiselleştirilen sürücü belgelerinin ilgililerine teslimi, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırılabilir. Sürücü belgesinin düzenlenebilmesi için; geçerli motorlu taşıt sürücü sertifikası, adli sicil kaydı, sürücü olur sağlık raporu, sürücü belgesi harcı, sürücü belgesi değerli kağıt bedeli, diğer kanuni paylar, parmak izi, kan grubu bilgisi ile sertifika sahibinin fotoğraf ve imzası Emniyet Genel Müdürlüğünce, Millî Eğitim Bakanlığı ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile ger- çek veya özel hukuk tüzel kişilerinden güvenli elektronik sistem üzerinden alınır ve sürücü adayının trafik tescil birimlerine bizzat müracaat şartı aranmadan, sürücü belgesi merkezi sistemle kişiselleştirilerek basılır, ilgililerin beyan etmiş oldukları adreslerine posta yoluyla gönderilir
Belirtilen bilgi ve belgeler, güvenli elektronik sistem üzerinden alınıncaya kadar müracaatların kabulü ve değerlendirilmesi işlemleri aşağıda belirtilen şekilde yapılır:
ç) Başvuru, trafik tescil kuruluşunca elektronik ortamda düzenlenen Sürücü Belgesi Müracaat Formunun (Ek-18) yetkili memur önünde imzalanması suretiyle yapılır.
Posta yoluyla teslim edilecek belgelerin gönderileceği adres ve teslim işlemlerine ilişkin hususlar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir. Sürücü belgeleri merkezi olarak basılıp ilgililerin adresine gönderilinceye kadar geçici olarak elden teslim usulünün uygulanmasına devam edilir.